Skip to content

KNIL verzet Timor 1942 

Het project Verzet Timor 1942

Map_timor_1942

Dit project is geïnitieerd door Leo Bloemhard en Gerard van Haren, zonen van twee militairen van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL), die in Timor gevochten hebben. Dit project heeft als doel om meer bekendheid te geven aan de verbeten (guerrilla) strijd van Nederlandse en Australische militairen op Timor tegen de Japanse bezetter.

Na de Japanse invasie van Nederlands-Indië in januari / maart 1942 en de dramatische overgave te “Kalidjati” op Java, heeft het KNIL op het eiland Timor nog gedurende tien maanden standgehouden. Op het grondgebied van deze kolonie van zowel Nederland en Portugal, werd een verbeten guerrillastrijd gevoerd door ca. 250 militairen van het KNIL en ca. 500 Australische commando’s tegen het Japanse invasieleger. Hun verzet en guerrillastrijd heeft het Japanse leger verliezen toegebracht en een hypothetische Japanse opmars naar Australië ernstig verstoord. De Timor guerrilla’s hebben zich als één van de weinige strijdgroepen in Nederlands Indië niet overgegeven aan de Japanse bezetter en hun moed en doorzettingsvermogen vormden een inspiratie voor anderen.

Torpedoboot jager HMS Tjerk Hiddes Bron: NIMH

De guerrilla’s zijn in December 1942 door de Nederlandse torpedobootjager Hr.Ms. ”Tjerk Hiddes” naar Australië geëvacueerd, waarna hun inzet bij latere operaties in Zuidoost Azië mogelijk was. Hr. Ms. “Tjerk Hiddes” heeft in drie gevaarlijke missies naast de militairen, ook Timoreese burgers en missionarissen naar Australië overgebracht.
Over deze guerrilla strijd is in Nederland relatief weinig bekend. Daarentegen is er in Australië meer aandacht besteed aan dit verzet op Timor. Dit bijzondere doch onbekende verhaal van moedig Nederlands verzet en het gezamenlijk standvastig optreden van Nederlandse en Australische militairen verdient meer aandacht in Nederland. De onverschrokken inzet van alle betrokkenen, zowel op het eiland Timor als bij de gevaarlijke evacuatie en overtocht naar Australië, zou meer respect en bewondering mogen verdienen. Hun onverzettelijke optreden, dat meer dan 75 jaar geleden in Timor ten toon werd gespreid, is een voorbeeld van het nemen van verantwoordelijkheid en plichtsbetrachting. 

Dit project, heeft van het Mondriaanfonds een subsidie gekregen en zal in het 2e kwartaal 2022 afgerond worden d.m.v. een publicatie en deze website.

Via deze website willen wij u informeren over de voortgang van het project en meer informeren over de guerrilla oorlog in 1942 op Timor. De website is in “opbouw” en zal geleidelijk verder aangevuld worden.

De KNIL militairen en de bemanning van Hr. Ms.” Tjerk Hiddes“ hebben voor hun inzet een onderscheiding gekregen: “Het Ereteken voor Bijzondere Krijgsbedrijven met Gesp Timor 1942”. Daarnaast zijn aan een aantal militairen andere hoge onderscheidingen toegekend. Zo werd aan  Lt. Kolonel van Straten de Militaire Willems Orde toegekend. En een aantal militairen werden gedecoreerd met het ‘Bronzen Kruis’ of de ‘Bronzen Leeuw’, waaronder Kapitein C. van Swieten, 1e Luitenant J.W. Zijlstra, Lieutenant. C.F. Mackenzie en Sergeant Majoor H.G.P. van Haren.


Decorations for Timor heroes (met dank aan het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)

Toelichting Video: Decoratie op 3 februari 1943 van KNIL guerrilla strijders na terugkeer uit Timor in Darley Camp Australia. Inspectie door Vice-admiraal Coster, de ‘Commander Dutch Armed Forces Australia’, samen met Lt-Kolonel Van Straten, ‘Commander Dutch National Forces Australia’ en commandant van de KNIL guerrilla troepen op Timor.


Ter ere van hen die in of na Februari 1942 hebben deelgenomen aan de guerrillastrijd op Timor

Timor map

Slag om Timor 1942

De slag om Timor 1942: Een gedetailleerde chronologische historische weergave.

Gedecoreerden

Het overzicht van Timor veteranen: gedecoreerden, gesneuvelden en vermisten.

Persoonlijke verhalen

Persoonlijke Verhalen

Een aantal persoonlijke verhalen over Timor Veteranen (met input van familie).

Project Team

Project Team

Namen en achtergrond van de projectleden van het Verzet Timor 1942 project.